Phần lớn nội dung về robot AI nói về những gì sẽ có sau vài năm. Bài này chỉ nói về những gì đang chạy được, ở những nơi có thể tới xem, với giá trị đo được bằng số.
Đón khách và trả lời các câu hỏi lặp lại
Ứng dụng phổ biến nhất và cũng là ứng dụng có tỷ lệ thành công cao nhất.
Việc cụ thể. Chào khách, hỏi khách cần gì, trả lời các câu hỏi về sản phẩm, dịch vụ, giờ mở cửa, quy trình. Chỉ đường trong toà nhà. Ghi lại thông tin liên hệ.
Giá trị đo được. Số câu hỏi được xử lý mà không cần nhân viên. Ở một quầy tiếp tân bận, tỷ lệ câu hỏi lặp lại thường rất cao, và đó chính là phần robot gánh được.
Điều kiện để chạy được. Có tài liệu để nạp cho robot. Có người cập nhật khi thông tin đổi. Có cơ chế chuyển sang nhân viên khi câu hỏi vượt khả năng.
Chỗ hay hỏng. Nội dung cũ. Môi trường quá ồn nên nghe không rõ. Và việc đặt robot ở chỗ mà khách không đi qua.
Đây cũng là ứng dụng nên thử đầu tiên, vì nó rẻ, rủi ro thấp, và dạy cho đội ngũ cách làm việc với robot trước khi làm những thứ khó hơn.
Dẫn khách và giới thiệu không gian
Việc cụ thể. Dẫn khách từ sảnh tới phòng họp, dẫn tham quan nhà máy hoặc showroom theo tuyến, dừng ở từng điểm và thuyết minh.
Giá trị. Giải phóng nhân viên khỏi việc dẫn đường lặp lại. Bảo đảm mọi khách nghe cùng một nội dung đầy đủ, điều mà người dẫn thật khó giữ được sau lần thứ hai mươi trong ngày.
Điều kiện. Sàn phẳng, lối đi đủ rộng, không có bậc. Bản đồ khu vực đã dựng. Tuyến tham quan cố định.
Chỗ hay hỏng. Đồ đạc bị di chuyển làm bản đồ sai. Đông người quá khiến robot đi chậm hoặc dừng. Và khách đi nhanh hơn robot rồi bỏ lại nó phía sau — điều này xảy ra thường xuyên hơn người ta tưởng.
Mẹo thực tế. Cho robot dẫn chậm hơn tốc độ đi bộ tự nhiên một chút và bắt đầu bằng câu mời khách đi cùng. Việc này giải quyết phần lớn tình huống lạc khách.
Trực ngoài giờ và ở nơi không đủ người
Đây là ứng dụng có bài toán kinh tế rõ nhất và ít bị chú ý nhất.
Việc cụ thể. Trả lời khách ngoài giờ hành chính, trực ở chi nhánh nhỏ không đủ người, phục vụ khách vào giờ cao điểm khi nhân viên bận hết.
Giá trị. Không phải thay người mà là phủ những khoảng mà hiện không có ai. Khách tới ngoài giờ hiện nay không được phục vụ gì cả, nên bất kỳ mức phục vụ nào cũng là cải thiện.
Vì sao bài toán dễ hơn. Không có ai bị mất việc nên không có chống đối. Mức so sánh là không có gì chứ không phải là một nhân viên giỏi. Và kỳ vọng của khách với dịch vụ ngoài giờ vốn thấp hơn.
Điều kiện. Robot phải tự chạy được không cần người trông, tức là phải có chỗ sạc tự động hoặc quy trình sạc rõ ràng, và phải xử lý được tình huống không ai đến giúp.
Chở đồ trong khuôn viên
Việc cụ thể. Bưng món trong nhà hàng, chuyển đồ trong khách sạn, chuyển mẫu và tài liệu trong bệnh viện hoặc văn phòng lớn.
Giá trị. Đo được trực tiếp bằng số lượt chuyển mỗi ca và bằng quãng đường nhân viên không phải đi. Ở những nơi mà nhân viên đi bộ nhiều giờ mỗi ca, con số này lớn hơn dự đoán.
Điều kiện. Sàn phẳng, thang máy có thể gọi được nếu qua tầng, lối đi không bị chắn.
Chỗ hay hỏng. Lối đi bị để đồ chắn — đây là nguyên nhân dừng số một trong thực tế. Và việc không ai lấy đồ ra khỏi khay khiến robot không đi tiếp được.
Điều quyết định thành công. Sự hợp tác của nhân viên. Robot chở đồ chỉ hoạt động tốt khi mọi người quen với việc giữ lối đi thông và lấy đồ đúng lúc, và điều đó cần vài tuần để thành thói quen.
Những gì chưa nên kỳ vọng trong năm nay
Nói rõ để tránh mua nhầm.
Robot thay hẳn một vị trí nhân viên. Chưa. Robot gánh một phần công việc và cần người xử lý phần còn lại.
Robot làm việc tay chân đa dạng. Dọn dẹp linh hoạt, sắp xếp đồ đạc lộn xộn, nấu nướng — chưa ổn định ngoài các trình diễn.
Robot tự học việc mới chỉ bằng cách nhìn. Có tiến bộ trong nghiên cứu, chưa có sản phẩm dùng được theo cách này.
Robot chạy suốt ngày không cần ai. Vẫn cần sạc, lau, cập nhật nội dung và xử lý khi kẹt.
Robot đi lại tốt trong đám đông thật. Hành lang trống thì được, chợ đông hoặc sự kiện chật thì chưa.
Ranh giới chung: robot AI hôm nay mạnh ở giao tiếp và di chuyển, yếu ở thao tác tay. Chọn việc nằm ở nửa mạnh thì tỷ lệ thành công cao; chọn việc ở nửa yếu thì gần như chắc chắn thất vọng.
Câu hỏi thường gặp
Ứng dụng nào nên thử đầu tiên?
Đón khách và trả lời các câu hỏi lặp lại. Rẻ, rủi ro thấp, giá trị đo được bằng số câu hỏi xử lý không cần nhân viên, và nó dạy đội ngũ cách làm việc với robot trước khi làm việc khó hơn.
Vì sao ứng dụng trực ngoài giờ có bài toán dễ hơn?
Vì mức so sánh là không có ai phục vụ chứ không phải một nhân viên giỏi. Không ai mất việc nên không có chống đối, và kỳ vọng của khách với dịch vụ ngoài giờ vốn đã thấp hơn.
Nguyên nhân dừng số một của robot chở đồ là gì?
Lối đi bị để đồ chắn. Kế đó là không ai lấy đồ khỏi khay đúng lúc. Cả hai đều là vấn đề thói quen của con người chứ không phải vấn đề kỹ thuật, và cần vài tuần để hình thành.
Ranh giới chung giữa việc nên và không nên giao cho robot?
Robot AI hôm nay mạnh ở giao tiếp và di chuyển, yếu ở thao tác tay. Chọn việc nằm ở nửa mạnh thì tỷ lệ thành công cao; chọn việc ở nửa yếu thì gần như chắc chắn thất vọng.
Đọc thêm trong Robot cho bất động sản & showroom và Triển khai & vận hành thực tế.
