Không có gì sai khi một buổi trình diễn được chuẩn bị kỹ. Vấn đề là người xem thường không biết những gì đã được chuẩn bị, và khoảng cách giữa buổi diễn với ngày làm việc thật là nơi tiền bị mất.
Những gì thường được chuẩn bị trước
Danh sách này không nhằm buộc tội ai — đây là thực hành bình thường trong ngành, và biết nó giúp đặt câu hỏi đúng.
Môi trường được sắp đặt. Ánh sáng đều, nền đơn giản, không có vật lạ, sàn phẳng. Rất khác một sảnh khách sạn có nắng chiếu xiên và người đi lại.
Vật thể được chọn. Hình dạng đơn giản, màu tương phản, kích thước vừa tay gắp. Không phải món đồ thật của khách hàng.
Lần thành công được giữ lại. Video ba mươi giây có thể là lần thứ năm mươi. Điều này hoàn toàn hợp lệ về mặt truyền thông và không nói gì về tỷ lệ thành công.
Tốc độ được chỉnh. Video tua nhanh làm chuyển động trông mượt và dứt khoát hơn thực tế.
Có người điều khiển. Một số phần được người ở ngoài khung hình điều khiển. Đây không phải điều xấu nếu được nói rõ, và là vấn đề nếu không.
Bốn câu hỏi tách demo với sản phẩm
Đoạn này có bao nhiêu phần là tự chủ? Hỏi thẳng phần nào robot tự làm và phần nào có người điều khiển. Câu trả lời rõ ràng là dấu hiệu tốt; câu trả lời né tránh là dấu hiệu xấu.
Tỷ lệ thành công là bao nhiêu? Trên một trăm lần thử thì được bao nhiêu lần. Nhà cung cấp làm việc nghiêm túc sẽ có con số này.
Đã chạy liên tục ở đâu, bao lâu? Một tuần hội chợ khác hẳn sáu tháng trong một sảnh thật. Xin địa chỉ để tới xem.
Cho robot làm việc này với đồ của tôi, ở chỗ của tôi được không? Đây là câu quan trọng nhất, và phản ứng với câu hỏi này nói lên nhiều điều hơn cả câu trả lời.
Một nhà cung cấp tự tin sẽ đồng ý cho thử với điều kiện hợp lý. Một nhà cung cấp tìm lý do để chỉ trình diễn trong điều kiện của họ là đang cho bạn biết một điều quan trọng.
Cách tổ chức một buổi thử cho ra thông tin
Nếu được thử, hãy thiết kế buổi thử thay vì để nhà cung cấp thiết kế.
Ở chỗ của mình. Đúng không gian sẽ dùng, đúng giờ đông khách, đúng mức ồn.
Với nội dung của mình. Nạp tài liệu thật của công ty và hỏi những câu khách hàng thật hay hỏi, kể cả câu hỏi lệch chủ đề.
Chạy đủ lâu. Ít nhất vài giờ liên tục, không phải mười lăm phút. Phần lớn vấn đề chỉ lộ ra sau khi pin xuống, sau khi có người đi ngang, sau khi ai đó hỏi một câu lạ.
Để người của mình thao tác. Nhân viên tiếp tân thật thử dùng, không phải kỹ thuật viên của nhà cung cấp.
Ghi số. Bao nhiêu câu hỏi được trả lời đúng, bao nhiêu câu sai, bao nhiêu lần phải can thiệp. Con số ghi tại chỗ đáng tin hơn ấn tượng chung sau buổi thử.
Thử cả tình huống xấu. Hỏi một câu robot không nên trả lời. Chắn lối đi. Rút điện. Xem nó xử lý thế nào — đây là phần cho biết nhiều nhất.
Dấu hiệu đáng lo và dấu hiệu tốt
Đáng lo. Chỉ cho xem video, không cho xem trực tiếp. Không trả lời được câu hỏi về tỷ lệ thành công. Không nêu được nơi nào đang chạy liên tục. Trả lời mọi câu hỏi bằng khẳng định làm được mà không nêu điều kiện. Nhấn mạnh vào khả năng tương lai thay vì khả năng hiện tại. Giá quá thấp so với mặt bằng — thường nghĩa là thiếu phần hỗ trợ và phần nội dung.
Dấu hiệu tốt. Chủ động nói ra giới hạn. Nêu được ba việc robot làm tốt và ba việc nó làm chưa tốt. Hỏi kỹ về không gian và về công việc của mình trước khi báo giá. Có nơi để dẫn tới xem. Có phương án khi robot trả lời sai. Nói rõ ai nạp nội dung và chi phí duy trì.
Nhà cung cấp chủ động nêu giới hạn thường an toàn hơn nhà cung cấp nói mọi thứ đều được — không phải vì họ khiêm tốn, mà vì họ đã từng triển khai thật và biết chỗ nào hay hỏng.
Sau khi thử: quyết định thế nào
So với phương án rẻ hơn. Việc này một kiosk làm được không? Một nhân viên bán thời gian thì sao? Nếu robot không hơn rõ ràng thì phần chênh là tiền mua hình ảnh, và cần được định giá như vậy.
Tính chi phí cả năm. Giá máy, nội dung, bảo trì, điện, và thời gian của người phụ trách. Rồi chia cho số lượt phục vụ dự kiến.
Xác định ai sẽ chăm nó. Trước khi ký. Robot không có người chăm sẽ ngừng được dùng sau vài tháng, và đó là kết cục phổ biến nhất chứ không phải hỏng hóc.
Bắt đầu bằng thuê hoặc bằng một máy. Nếu có thể thuê thử vài tháng thì đó là cách rẻ nhất để biết câu trả lời thật.
Đặt tiêu chí thành công trước. Sau ba tháng, con số nào cho biết dự án đáng tiếp tục. Viết ra trước khi bắt đầu, vì sau đó rất khó đánh giá khách quan.
Câu hỏi thường gặp
Câu hỏi quan trọng nhất khi xem demo là gì?
Cho robot làm việc này với đồ của tôi, ở chỗ của tôi được không. Phản ứng với câu hỏi này nói lên nhiều hơn cả câu trả lời — nhà cung cấp tự tin sẽ đồng ý với điều kiện hợp lý.
Buổi thử nên kéo dài bao lâu?
Ít nhất vài giờ liên tục chứ không phải mười lăm phút. Phần lớn vấn đề chỉ lộ ra sau khi pin xuống, sau khi có người đi ngang và sau khi ai đó hỏi một câu ngoài kịch bản.
Dấu hiệu nào cho thấy nhà cung cấp đáng tin?
Họ chủ động nêu giới hạn, nêu được ba việc robot làm chưa tốt, hỏi kỹ về không gian và công việc trước khi báo giá, và có nơi đang chạy thật để dẫn tới xem.
Nguyên nhân phổ biến nhất khiến robot ngừng được dùng là gì?
Không có ai chăm nó — sạc, lau, cập nhật nội dung, xử lý khi kẹt. Đây là kết cục phổ biến hơn hẳn hỏng hóc kỹ thuật, nên phải xác định người phụ trách trước khi ký hợp đồng.
Đọc thêm trong Robot cho doanh nghiệp và Triển khai & vận hành thực tế.