Câu hỏi đầu tiên khi muốn đưa robot vào chỗ làm việc thường là mua con nào. Câu hỏi đúng hơn là cần dạng thân máy nào — vì cùng một phần AI có thể đặt trong ba dạng thân rất khác nhau về giá và về việc làm được.
Robot hình người
Có đầu, có thân, có tay, có thể có chân hoặc đế bánh xe.
Mạnh ở. Gây chú ý mạnh nhất. Người ta chụp ảnh, quay video, kể lại. Với sự kiện, showroom và các chỗ mà bản thân sự xuất hiện của robot là một phần giá trị thì không dạng nào thay được.
Tay có tác dụng thật. Chỉ trỏ, bắt tay, ra hiệu — những cử chỉ này làm giao tiếp tự nhiên hơn đáng kể so với một cái màn hình biết nói.
Yếu ở. Đắt nhất trong ba dạng. Nặng, khó di chuyển giữa các địa điểm. Nhiều khớp nghĩa là nhiều thứ có thể hỏng. Robot có chân thì thời gian chạy ngắn và vẫn kén địa hình.
Kỳ vọng bị đẩy quá cao. Nhìn giống người thì người ta chờ đợi nó làm được như người, và mọi giới hạn đều gây thất vọng mạnh hơn.
Hợp với. Sự kiện, triển lãm, sảnh đón khách của thương hiệu, showroom, và các chương trình mà hình ảnh là mục tiêu.
Robot di động có màn hình
Đế bánh xe, thân trụ, một màn hình ở tầm mắt, có thể có khay chở đồ.
Mạnh ở. Rẻ hơn hình người khá nhiều. Chạy được nhiều giờ vì không tốn năng lượng cho việc giữ thăng bằng. Ít khớp nên ít hỏng. Chở được đồ — món ăn, hàng hoá, tài liệu.
Di chuyển ổn định. Đế bánh xe với cảm biến đã là công nghệ chín, chạy tin cậy trong hành lang, sảnh và giữa các bàn.
Yếu ở. Không gây ấn tượng bằng. Không có tay nên không làm được cử chỉ. Vẫn cần sàn phẳng và lối đi đủ rộng.
Hợp với. Nhà hàng, khách sạn, bệnh viện, văn phòng lớn, siêu thị — bất cứ chỗ nào việc chính là đi từ A tới B hoặc đứng đúng chỗ và trả lời.
Đây là dạng có tỷ lệ giá trên hiệu quả tốt nhất cho phần lớn ứng dụng thật, và cũng là dạng được triển khai nhiều nhất trong thực tế.
Kiosk cố định hoặc chỉ một màn hình
Không di chuyển. Một màn hình cảm ứng, micro, loa, camera.
Mạnh ở. Rẻ nhất rất nhiều lần. Gần như không hỏng. Không cần sạc, không cần bản đồ, không cần lối đi. Đặt được ở chỗ chật.
Làm được phần lớn việc mà robot lễ tân làm. Trả lời câu hỏi, tra cứu thông tin, chỉ đường bằng bản đồ, thu thập thông tin khách. Nếu công việc chỉ là đứng một chỗ và trả lời thì một kiosk làm được và rẻ hơn nhiều.
Yếu ở. Không gây chú ý. Không chở được gì. Không tới chỗ khách mà khách phải tới chỗ nó.
Hợp với. Quầy thông tin, tra cứu, đăng ký, hướng dẫn quy trình.
Nói thẳng: một tỷ lệ đáng kể các dự án robot lễ tân lẽ ra nên là kiosk. Nếu mục tiêu là trả lời khách chứ không phải gây ấn tượng thì đây là phương án trung thực nhất, và nên loại nó ra một cách có ý thức chứ không phải vì quên nghĩ tới.
Chọn theo mục tiêu, không theo hình dáng
Một cách quyết định gọn.
Mục tiêu là gây ấn tượng và tạo hình ảnh → hình người. Đây là lúc dáng người có giá trị thật và giá trị đó đo được bằng lượt chụp ảnh, lượt chia sẻ, phản hồi của khách.
Mục tiêu là chở đồ hoặc dẫn khách đi → robot di động có màn hình.
Mục tiêu là trả lời và tra cứu tại chỗ → kiosk hoặc màn hình.
Mục tiêu là cả ba → thường nên tách ra thay vì mua một con làm tất. Một kiosk ở quầy cộng một robot di động chở đồ thường rẻ hơn và chạy tốt hơn một con hình người cố làm cả hai.
Và một câu hỏi tự kiểm hữu ích: nếu bỏ phần hình dáng đi, việc này còn cần robot không? Nếu câu trả lời là không thì thứ đang mua là hình ảnh — điều đó hoàn toàn chính đáng, chỉ cần biết rõ mình đang mua gì và định giá cho đúng.
Chi phí thật của từng dạng
Giá máy chỉ là một phần. Các khoản đi kèm khác nhau theo dạng.
Hình người. Giá máy cao nhất. Chi phí vận chuyển và lắp đặt cho mỗi lần di dời đáng kể. Bảo trì nhiều hơn do nhiều khớp. Cần người trông khi hoạt động ở nơi đông.
Di động có màn hình. Giá máy trung bình. Cần dựng bản đồ khu vực một lần. Chi phí bảo trì chủ yếu là bánh xe, cảm biến và pin. Cần chỗ sạc và một quy trình sạc.
Kiosk. Giá thấp nhất. Gần như không có chi phí vận hành ngoài điện và cập nhật nội dung.
Khoản chung cho cả ba và hay bị bỏ quên: chi phí nạp và duy trì nội dung. Robot trả lời sai vì thông tin cũ là vấn đề phổ biến hơn robot hỏng, và nó là chi phí lặp lại chứ không phải chi phí một lần.
Khi so ba phương án, hãy quy về chi phí trên mỗi lần phục vụ khách trong một năm. Con số đó thường làm đảo lộn thứ tự ưu tiên ban đầu.
Câu hỏi thường gặp
Khi nào dáng hình người thật sự đáng tiền?
Khi mục tiêu là gây chú ý và tạo hình ảnh — sự kiện, triển lãm, sảnh thương hiệu, showroom. Ở đó giá trị đo được bằng lượt chụp ảnh, chia sẻ và phản hồi của khách, và không dạng nào thay thế được.
Dạng nào có tỷ lệ giá trên hiệu quả tốt nhất?
Robot di động có màn hình. Rẻ hơn hình người, chạy được nhiều giờ, ít khớp nên ít hỏng, và chở được đồ — phù hợp với phần lớn công việc thật là đi từ A tới B hoặc đứng đúng chỗ và trả lời.
Khi nào nên chọn kiosk thay vì robot?
Khi công việc chỉ là đứng một chỗ trả lời và tra cứu. Một tỷ lệ đáng kể dự án robot lễ tân lẽ ra nên là kiosk, và nên loại phương án này một cách có ý thức chứ không phải vì quên nghĩ tới.
Khoản chi phí nào hay bị bỏ quên nhất?
Chi phí nạp và duy trì nội dung. Robot trả lời sai vì thông tin cũ phổ biến hơn robot hỏng, và đây là khoản lặp lại hằng tháng chứ không phải khoản một lần khi mua.
Đọc thêm trong Robot lễ tân & sự kiện và Robot dịch vụ: nhà hàng, khách sạn, bán lẻ.
