Robot lau sàn không lên báo và không ai chụp ảnh cùng. Nó lại là nhóm robot dịch vụ có bài toán kinh tế rõ nhất, vì công việc thuần lặp lại, diện tích đo được, và chi phí nhân công so sánh được trực tiếp.
Robot vệ sinh làm được gì
Lau sàn diện tích lớn. Hút bụi, lau ướt, đánh bóng tuỳ loại máy. Đây là phần chiếm nhiều thời gian nhất trong công việc vệ sinh toà nhà.
Chạy theo lịch, kể cả ban đêm. Không cần người trực, và làm ban đêm thì không vướng người qua lại.
Ghi nhận công việc. Diện tích đã lau, thời gian, khu vực nào bỏ sót. Với đơn vị cung cấp dịch vụ vệ sinh, đây là bằng chứng có giá trị với khách hàng.
Nó không làm được. Lau bàn ghế, lau kính, dọn nhà vệ sinh, đổ rác, xử lý vết bẩn cứng đầu, làm sạch góc và gầm. Những việc này vẫn cần người và chúng chiếm một phần đáng kể công việc.
Vì vậy cách hiểu đúng: robot làm phần diện tích trống, người làm phần chi tiết. Không có robot nào thay được cả ca vệ sinh, và nhà cung cấp nào nói vậy thì nên hỏi kỹ.
Chỗ nào phù hợp
Rất phù hợp. Sảnh lớn, hành lang dài, tầng hầm để xe, nhà xưởng, siêu thị, sân bay, bệnh viện. Đặc điểm chung: diện tích trống lớn, ít vật cản, sàn cứng.
Ít phù hợp. Văn phòng nhiều bàn ghế, phòng nhỏ, khu vực nhiều bậc, thảm dày, khu vực thay đổi bố trí liên tục.
Yếu tố quyết định là tỷ lệ diện tích trống. Một sảnh năm trăm mét vuông trống thì robot lau được gần hết; một văn phòng cùng diện tích với bàn ghế dày đặc thì robot chỉ lau được lối đi.
Cách ước lượng. Nhìn mặt bằng và ước tính bao nhiêu phần trăm diện tích là khoảng trống liên tục. Dưới một ngưỡng nhất định thì hiệu quả không đủ.
Bậc và ngưỡng. Phần lớn robot vệ sinh không vượt được bậc. Toà nhà có nhiều cao độ khác nhau cần nhiều máy hoặc cần người mang máy giữa các khu.
Tính hiệu quả
Đây là nhóm robot dễ tính nhất vì đơn vị đo rõ ràng.
Đo diện tích và thời gian hiện tại. Một nhân viên lau bao nhiêu mét vuông trong một giờ, ở khu vực nào.
Đo năng suất robot thật. Không lấy số catalogue. Con số thật thấp hơn vì có thời gian nạp nước, đổ nước, sạc, và vì robot chạy chậm hơn ở khu vực nhiều vật cản.
Tính phần robot không làm được. Vẫn cần người cho phần chi tiết, và số giờ đó không giảm.
Cộng chi phí vận hành. Nước, hoá chất, điện, thay chổi và tấm lau, bảo trì. Khoản này không nhỏ.
Tính thời gian người phục vụ robot. Nạp nước, đổ nước bẩn, đưa máy giữa các khu, xử lý khi kẹt. Có thể tới một phần đáng kể thời gian máy chạy.
So chi phí trên mỗi mét vuông. Con số này so trực tiếp được với chi phí nhân công trên cùng diện tích.
Kết quả thường là: robot có lợi rõ ở diện tích rất lớn và trống, và không có lợi ở diện tích vừa hoặc nhiều vật cản. Ngưỡng cụ thể phụ thuộc chi phí nhân công tại địa phương.
Vận hành hằng ngày
Robot vệ sinh cần chăm sóc nhiều hơn các loại robot dịch vụ khác.
Nạp và đổ nước. Nhiều lần mỗi ca tuỳ dung tích. Cần điểm cấp nước và điểm xả thuận tiện, và đây là yếu tố ảnh hưởng lớn tới năng suất thực tế.
Vệ sinh chính máy. Chổi, tấm lau, bộ lọc, thùng chứa. Máy bẩn thì lau không sạch, và đây là nguyên nhân phổ biến nhất khiến chất lượng giảm dần.
Thay vật tư. Chổi và tấm lau mòn theo diện tích đã chạy. Cần lịch thay và cần trữ sẵn.
Dọn đường trước khi chạy. Nhấc ghế, dọn vật cản. Nếu không thì robot né và bỏ sót diện tích.
Kiểm kết quả. Robot báo đã lau xong không có nghĩa là sạch. Cần người kiểm định kỳ, đặc biệt ở các góc và các khu vực khó.
Giao trách nhiệm cụ thể. Ai nạp nước, ai vệ sinh máy, ai kiểm kết quả. Không có phân công thì máy sẽ xuống cấp trong vài tuần.
Sai lầm thường gặp khi đầu tư
Tin vào năng suất trên catalogue. Con số đó đo trên diện tích trống hoàn toàn, không tính nạp nước, không tính vật cản. Thực tế thường thấp hơn đáng kể.
Kỳ vọng thay hết nhân công. Không xảy ra. Phần chi tiết vẫn cần người, và tính toán dựa trên việc cắt cả ca vệ sinh sẽ sai.
Bỏ qua chi phí vận hành. Vật tư và bảo trì cộng lại là khoản đáng kể mỗi năm.
Không tính thời gian người phục vụ máy. Nếu một người phải theo máy suốt thì lợi ích gần như bằng không.
Mua máy quá lớn cho không gian. Máy lớn năng suất cao trên diện tích trống và không vào được khu vực hẹp. Máy vừa thường hiệu quả hơn về tổng thể.
Không thử trước. Đây là nhóm thiết bị mà việc thử tại chỗ dễ nhất — phần lớn nhà cung cấp cho mượn máy chạy thử vài ngày. Không tận dụng là bỏ qua cách rẻ nhất để biết câu trả lời.
Câu hỏi thường gặp
Robot vệ sinh có thay được cả ca vệ sinh không?
Không. Nó làm phần diện tích trống, còn lau bàn ghế, lau kính, dọn nhà vệ sinh, đổ rác và xử lý góc vẫn cần người. Nhà cung cấp nói thay được cả ca thì nên hỏi kỹ.
Yếu tố nào quyết định robot vệ sinh có hiệu quả không?
Tỷ lệ diện tích trống liên tục. Một sảnh lớn trống thì robot lau được gần hết; một văn phòng cùng diện tích với bàn ghế dày đặc thì nó chỉ lau được lối đi.
Chi phí nào hay bị bỏ sót?
Vật tư và bảo trì, cùng thời gian người phải phục vụ máy — nạp nước, đổ nước bẩn, đưa máy giữa các khu, xử lý khi kẹt. Nếu một người phải theo máy suốt thì lợi ích gần như bằng không.
Cách kiểm chứng rẻ nhất trước khi mua là gì?
Mượn máy chạy thử vài ngày tại chính toà nhà của mình. Phần lớn nhà cung cấp cho mượn, và đây là nhóm thiết bị mà việc thử tại chỗ dễ và cho câu trả lời rõ nhất.
Đọc thêm trong Robot AI là gì và Robot lễ tân & sự kiện.